MALATYA ‘NIN KÜLTÜRÜ
Malatya gerek
tarih olsun gerek kültür olsun gerçekten anlatılacak, söylenecek pek çok şeye
sahiptir.
Ölüm ile ilgili inançlar:
1.
Mezarlıklar parmakla işaret edilerek gösterilmez,
unutularak gösterildiğinde parmak ısırılır.
2.
Gece sakız çiğneyene “ölü eti çiğniyorsun” denir.
3.
Mezarlıkta ki ölünün canına batar diye gece şiş ile
çorap örülmez.
4.
Mezar ziyaretinde ağlayıp kendini kaybedelerin başı
üzerine toprak serpilir.
Ölümle ilgili ağıtlar:
Mevlam yavrumu gurbet
ele salmaya
Yavrum muhannettir
gide gelmeye
Şu benim gönlümü
kimler eyleye oooyyy...
Yavrum yavrum ben
ölem ooyyy...
Haydi yavrum al
eline sazları
Sen giderken kime
edem nazları
Vahab,ımın tatlı
tatlı sözleri
Ciğeri delik delik
deldi yavrum ooyyy...
Yavrum yavrum ben
ölem ooyyy...
Yürü yavrum usul
boya dolanam
Sen söyle ki ben
uykudan uyanam
Her vakit ateşe
yanacak mıyım oooyyy...
Yavrum yavrum ben
ölem ooyyy...
HALK OYUNLARI:
Malatya
halk oyunları bakımından zengin bir kültüre sahiptir. Bunların bazıları
şunlardır:
Ağırlama
/ Alkışta / Aşırma halayı / ARAPGİR
HALAYI / Bapuri / Berde / Başayak Halayı / Delilo Halayı / Gelin Halayı /
Lorke Halayı / Söğüt dalı / Üç Ayak Halayı.
Malatya
kına havası olarak bilinen ve gelin halayı olarak da oynanan “Yüksek Ayvanlarda
Bülbüller Öter” türküsünün sözleri şöyledir:
Bülbülün figanı dağlara yeter
Benim çektiklerim ölümden beter
Gel anam gel, bacım gelin olasın
Çarşamba gecesi bize gelesin
Elinin kınasın al eylemişler
Gözünün sürmesini bol eylemişler
Seni bir yiğide mal eylamişler
Gel anam gel, bacım gelin olasın
Çarşamba gecesi bize gelesin
Malatya ve
yöresnde söslenen türkülerin başlıcaları şunlardır:
1. Malatya Malatya bulunmaz
eşin
2. Yüksek ayvanlarda bülbüller
öter
3. Kaleye kaleye şahin uçurdum
4. Boran geldi kış geldi
5. Şu dağları delmeli
6. Tren gelir hoş grlir
7. Çakmak çakmaya geldim
8. Kaşların karasına
9. Etek sarı sen etekten
sarısın
10. Söğüt dalı
11. Telli turnam
12. Kara tren gelmez mi ola
13. Karanfil kucak kucak
14. Suna gelin ağlama
15. Kınalı kekliğim
Fincanın etrafı yeşil
At kolun kolların boynumdan aşır
Sarhoşam dilim dolaşır
Aman kız canım kız öldürdün beni
El ettin göz ettin, kandýrdýn beni
Fincanın etrafı sarı
Ağlarım sızlarım ben zarı zarı
Elimden aldılar yari
Acep bir dağ var mı başı dumansız
Acep bir dağ var mı başı dumansız
Bir aşka düşmüşüm vakit zamansız
Yandým ateþine dinsiz imansýz
Sular gibi çağlar çağlar yanarım
Kapılmışım yağmurlara taşkına
Bir durağım yoktur döndüm şaşkına
Şuracıkta bir vefasız aşkına
Sular gibi çağlar çağlar yanarım