|
ÖRGÜTLER |
|||
|
ZARARLI ÖRGÜTLER Azınlıkların Kurduğu Zararlı Örgütler: Mavri Mira (Kara Talih): Yunan hükümeti lehine propaganda yapıyordu. Yunan Kızılhaçı, Rum Göçmenler Komisyon, Yunan Rum Okullarındaki izcilik kurumları, Mavri Miranın emri altında bulunuyordu. Bizans imparatorluğunu yeniden kurmaya çalışıyordu. Ege, İstanbul ve Doğu Trakyada çalışmalarda bulunuyordu. Yunan ve Trakya Komitesi: Doğu Trakyanın Yunanistana katılmasını sağlamak için çalışıyordu. Pontus-Rum Cemiyeti: Bizansı tekrar canlandırmak amacıyla hareket ediyordu.Trabzon ve yöresinde bağımsız bir Pontus Devleti kurmak için etkinliklerde bulunuyordu. Taşnak ve Hınçak: Ermeni patriği öncülüğünde mücadele eden bu örgütlerin amacı, Doğu Anadoluda bağımsız bir Ermeni devleti kurmaktı. Not:Azınlıkların kurduğu bir zararlı örgütlerin genel amacı bağımsız devlet kurmaktı. Türklerin Kurduğu Zararlı Örgütler: Sulh ve Selamet-i Osmaniye Partisi: Vatanın kurtuluşunun padişah ve halife buyruklarına uymakla gerçekleşebileceğini savunmuştur. Hürriyet ve İtilaf Partisi: İttihat ve Terakki Partisinin iktidarını yıkmak için kurulmuştur. Mondros Ateşkesinden sonra İtilaf devletleri ile işbirliği yaparak, Anadolu hareketini engellemeye çalışmıştır. Teali İslam Örgütü: Osmanlı Devletinin içine düştüğü bunalımdan kurtulması için şiddet yerine dine dayanılması ve saltanat ve halifelik makamlarının güçlendirilmesi gerektiğini savunmuştur. Kürt Teali Örgütü: Wilson ilkelerini kendi amaçları doğrultusunda yorumlayarak Doğu Anadoluda bağımsız bir kürt devleti kurmayı amaçlamıştır. İngiliz Muhipleri Örgütü: Anadoluda ayaklanmalar çıkararak ulusal direnci engellemek istemiştir. Padişah ve çevresininde içinde olduğu bir örgütün genel amacı, İngiltere mandasını savunmaktır. Wilson İlkeleri Örgütü: İstanbulda bulunan bazı aydınlar, vatanın kurtuluşu için Amerikan mandasını savunmuştur.
YARARLI ÖRGÜTLER Trakya Peşaeli Örgütü: 2 Aralık 1918de Edirnede kurulmuştur. Amacı olası olursa Batı Trakyayı içine alan bir Trakya Cumhuriyeti kurmaktı. Basın - yayın yoluyla kamuoyu yaratmışlardır. Sivas Kongresinde alınan kararlar doğrultusunda Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Örgütü adı ile birleşmiştir. Doğu Anadolu Müdafa-i Hukuk Örgütü: Örgütün amacı; Doğu Anadoluda oturan bütün unsurların dini ve siyasi haklarına sahip çıkmaktır. Ermenilere karşı önce basın yoluyla eyleme başlamıştır. Örgüt Erzurum Kongresinin toplanmasında öncülük etmiştir. İzmir Müdafa-i Hukuk-ı Osmaniye Örgütü: Örgütün amacı, İzmirin Türklüğü hakkında dünya kamuoyunu aydınlatmaktır. Redd-i İlhak Örgütü: İzmirin işgaline karşı koymak amacı ile kurulmuştur. Alaşehir ve Balıkesir Kongrelerini düzenlemiştir. Milli Kongre Örgütü: Türkler hakkında dünyada yapılmış ve yapılmakta olan olumsuz propagandaya basın-yayın yoluyla karşılık vermek için kurulmuştur. |
Trabzon Muhafaza-i Hukuk-i Milliye Örgütü: Karadeniz yöresinin Türklere ait olduğunu savunmak ve Rum Pontus devletine karşı çıkmak için kurulmuştur. Trabzon Adem-i Merkeziyet Örgütü: Kuruluşunda padişah yanlısı iken, zamanla işgallere karşı çıkmıştır. Kilikyalılar Örgütü: Adana ve çevresinde Fransız işgaline ve Ermeni eylemlerine karşı direniş hareketini örgütlemek amacı ile kurulmuştur. KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIK DÖNE MİKUVAYİ MİLLİYE İşgallere karşı Anadoluda, Trakyada, yurdun her köşesinde varlığı; mitinglerle, silahlı direniş örgütleri oluşturmakla, işgallere karşı ulusal örgütler kurmakla kabul ettirilmeye çalışılan davranış biçimlerine Kuva-i Milliye denir. Oluşma Nedenleri: |
Osmanlı Devletinin I. Dünya savaşından yenik ayrılması. | Mondros Ateşkesinin imzalanması ve orduların terhis edilmesi | Anadolunen yer yer işgal edilmesi | Osmanlı hükümetinin işgallere karşı duyarsız kalması. | Askeri boşluğu
doldurmak istemesi.
Olumlu Yönleri: |
Düşman ordularını yıpratmıştır. | Askeri boşluğu doldurmuştur. | TBMMne karşı oluşan ayaklanmaları bastırmıştır. | Ulusal bilinci uyandırmıştır.
Olumsuz Yönleri: |
Halka karşı zor kullanmıştır. | Askeri disiplinden yoksundurlar. | TBMMne karşı
ayaklanmışlardır.
Not:Kuva-i Milliye özellikle Yunanistanın, Anadolu İşgaline karşı silahlı mücadeleye başlamıştır. MUSTAFA KEMALİN SAMSUNA ÇIKMASI Gönderilme Nedeni: Yöredeki Türk direnişlerinden rahatsızlık duyan İngilizlerin Padişaha baskı yapması, padişahında direnişi bastırmak için Mustafa Kemali yöreye göndermesi. Gitme Nedeni:Yöredeki Türk direnişini daha örgütlü duruma getirmek. Samsuna Çıkış: |
Ulusal Kurtuluş
Savaşının başlangıcı sayılmıştır.
Bağımsızlık İçin Önerilen Çareler ise: |
İngiltere Himayesi | Amerikan Mandası | Yerel kurtuluş | Ulusal kurtuluş
Not: Mustafa Kemale göre tüm işgallere karşı çıkılmalı ve tam bağımsızlık amaçlanmalıdır. Not: Padişaha göre ise; saldırgan olanlar Anlaşma devletleri değil, yalnızca Yunanlılardır. HAVZA GENELGESİ (28 MAYIS 1919) Sonucu: |
Genelgeyi yayınlayan
Mustafa Kemal ilk kez İstanbula geri çağrılmış
ama kendisi emri uygulamamıştır.
Önemi: |
Ulusal bağımsızlığın
söylendiği ilk genelge olmuştur.
Ulusal Kurtuluş savaşında oluşan ulusal bilinç ilk kez ulusal direnişe dönüşmüştür. |