• 1) Ermeni yurdu.

    2) Kapitülasyonlar

    • Antlaşma Koşulları:

    Sınırlar:

    Yunan Sınırı: Yeniden çizilmiştir. Yeni sınır Meriç olmuş ve savaş tazminatı olarak Karaağaç kasabası Türkiye’ye verilmiştir.

    Bulgar Sınırı: 1913 İstanbul Antlaşmasında olduğu gibi kabul edilmiştir.

    Suriye Sınırı: Fransa ile imzalanan 20 Ekim 1921 tarihli Ankara Antlaşmasındaki sınır kabul edilmiştir.

    Irak Sınırı: Çözüme kavuşturulamamıştır. İmzadan dokuz ay içinde çözümlenmesine karar verilmiştir.

    Kapitülasyonlar:

    Tümüyle kaldırıldı.

    Azınlıklar:

    • Savaş Tazminatı:

    • Devlet Borçları:

    • Not: En son taksit 1954 yılında ödenmiştir.

    Boğazlar:

    • İstanbul’un Boşaltılması:

    Rum Patrikhanesi:

    Lozan Barışının Önemi:

    •  

    İNKILÂ P TARİHİ

     

    II. TBMM’NİN AÇILMASI

    (11 Ağustos - 1 Ekim 1927)

    Nedeni:

    • II. TBMM’nin Genel Özellikleri:

    • CUMHURİYETİN İLANI

    (29 EKİM 1923)

    İlanından Önceki Gelişmeler:

    • İlan Nedenleri:

    • Sonuçları:

    • Not: İlk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal, ilk Başbakan İsmet İnönü, İlk meclis başkanı ise Fethi Okyar olmuştur.

    HALİFELİĞİN KALDIRILMASI

    (3 MART 1924)

    Nedenleri:

    •  

     

    •  

    (20 Nisan) 1924 ANAYASASI

    İlan Edilme Nedenleri:

    • Genel Özellikleri:

    • Not:Bu nedenle Güçlerbirliği sisteminin devam ettiği söylenebilir.

    Not: 1930-1934 yıllarında yapılan değişiklikler ile kadınlara da tanınmıştır.

    DEMOKRASİ DENEMELERİ

    (ÇOK PARTİLİ YAŞAMA GEÇİŞ)

    Cumhuriyet Halk Partisi (9 Ağustos 1923):

    • Terakkiperver Cumhuriyet Partisi (17 Kasım 1924):

    • Şeyh Sait Ayaklanması (13 Şubat 1925):

    Nedeni:

    • Not: Bu durum, İngiltere için kabul edilir değildi ve Türkiye’nin herhangi bir iç sorunla ilgilenmesi gerekmekteydi.

    • Gelişme:

    • Yasa ile;

    - Rejim korunmuş.

    - Bölgede güvenlik sağlanmıştı.

    Sonucu:

    • Önemi:

    Serbest Cumhuriyet Partisi (12 Ağustos 1930):

    •  

    Amaç:

    Mecliste hükümeti eleştirecek bir muhalefetin istenmesi ve ulusal iradeyi meclisten yansıtmak.

    Genel Sonuç:

    Bu partide, kısa sürede Terakkiperver’de olduğu gibi Cumhuriyet’e ve devrimllere karşı olanların örgütü haline geldi. Bunun üzerine Fethi Bey tarafından kapatıldı (18 Aralık 1930)

    Not: Her iki demokrasi denemesinin başarısız olması, ülkede henüz ortamın olmadığı anlaşıldı ve demokrasi denemelerine 1946’ya kadar yeniden ara verildi.

    Menemen Olayı (23 Aralık 1930):

    Genel Özellikleri:

    • Not: Yedeksubay öğretmen Kubilay gericiler tarafından katledilerek, tarihe devrim şehidi olarak geçti.

    Mustafa Kemal’e Suikast Girişimi (16 Haziran 1926):

    Genel Özellikeri:

    •  

    LOZAN VE CUMHURİYETİN İLANI
         
    .

    LOZAN BARIŞ ANTLAŞMASI

    (24 TEMMUZ 1923)

    Lozan Öncesi Genel Durum:

    		 Mustafa Kemal, toplantı merkezi olarak İzmir’i önermesine karşın, tarafsız bir ülke olan İsviçre’de toplanılmasına karar verildi.
    Mudanya Ateşkesindeki başarısından dolayı barış görüşmelerine İsmet İnönü’nün gönderilmesine karar verilmiştir.
    Lozan’a gidecek kuruldan ödün verilmemesi gereken iki konu belirlenmiştir:
    İlk görüşmelerde başarı sağlanmadı ve dağıldı. (20 Kasım 1922 - 4 Şubat 1923)
    23 Nisan 1923’te başlayan ikinci konferans sonunda antlaşma imzalandı.
    Ermeni ve Rumlar azınlık sayıldı.
    Türklerle eşit haklara sahip olacaklardı.
    İstanbul ve Batı Trakya hariç diğer yerlerdeki Türk ve Rumlar yer değiştirecekti.
    Türkiye hiçbir savaş tazminatı ödemedi.
    Yunanistan, savaş tazminatı olarak Karaağaç Kasabasını Türkiye’ye vermeyi kabul etti.
    Türkiye payına düşen borçları kabul etti.
    Borçlar taksitle ödenecektir.
    Borçlar konusunda, Türkiye’ye en fazla direnen Fransa olmuştur.
    Boğazların yöntemi Komisyona bırakıldı.
    Komisyon başkanı Türk olacaktı.
    Boğazların çevresi silahtan arındırılacaktı.
    Boğazların geçiş serbest olacaktı.
    Lozan Antlaşmasının TBMM’de onaylanmasından altı hafta sonra işgal güçleri İstanbul’dan ayrılacaktır.
    Tüm çabalara karşın kaldırılamamıştır.
    Günümüzde halen geçerli bir antlaşmadı.
    Uluslararası niteliği bulunmaktadır.
    Yeni Türk devleti, İtilaf devletleri tarafından resmen tanınmıştır.
    İngiltere’nin, Ortadoğu planını bozmuştur.
    Musul ve Hatay dışında, Misak-ı Milli sınırlarına ulaşılmıştır.
    Osmanlı Devleti’nden kalan birçok sorun çözüme kavuşturulmuştur.
    Diğer sömürge uluslarına yol gösterici bir belge olmuştur.
    I. Dünya Savaşı’nı sonuçlandıran son antlaşma olmuştur.
    I. TBMM’nde, saltanat yanlılarının bulunması.
    Devrimleri gerçekleştirecek kadroların I mecliste olmaması.
    I. TBMM’nin savaş yıllarında yıpranması
    Genç Cumhuriyet’in her alandaki devrimlerini gerçekleştirmiştir.
    Eski yasama döneminden (I. TBMM) kalan önemli siyasi sorunları çözmüştür.
    Saltanat kaldırılmıştır.
    Seçimler yapılmıştır.
    II. TBMM çalışmalarına başlamıştır.
    Türk ordusu, İstanbul’a girmiştir.
    Ankara, başkent ilan edilmiştir.
    Devletin adının olmaması
    Devlet başkanlığı makamının olmaması
    Meclis hükümeti sisteminin yetersizliği.
    Avrupa’nın, Türkiye’yi yönetim konusunda baskı yapması.
    Devletin adı Türkiye Cumhuriyeti oldu.
    Devlet başkanlığı sorunu çözüldü.
    “Meclis Hükümeti” sisteminden, “Kabine hükümeti” sistemine geçildi.
    Devrimler için uygun ortam hazırlandı.
    Halifeliğin, ulusal egemenlik anlayışı ile çatışması.
    Karşı devrimcilerin, halifelik makamı etrafında bütünleşmeleri.
    Son halife Abdülmecit’in, devlet işlerine karışması.
    Laik düzen önünde engel olması.
     

     

    Sonuçları:

    		 Laik düzen önündeki en önemli engel kalktı.
    Devlet yönetimindeki ikili yapı ortadan kalktı.
    Aynı günde çıkarılan diğer yasalar ile;
    Osmanlı hanedan üyeleri yurt dışına çıkarıldı.
    Erkan-ı Harbiye Vekaleti kaldırıldı.
    Şeriye Evkaf Vekaleti kaldırıldı.
    Tevhid-i Tedrisat yasası çıkarıldı.
    1921 Anayasasının olağanüstü dönemde kabul edilmesi ve birçok kamu hakkından yoksun olması.
    Devletin alt ve üst yapısı doğrultusunda gerçekleştirilen devrimlerin anayasal sistemde yerlerini alma gereksinimi.
    Batı dünyasının, 1921 Anayasası’nı, Anayasa olarak kabul etmemesi.
    Egemenliğin kayıtsız - koşulsuz ulusa ait olduğunu bildirmiştir.
    Yasama ve yürütme gücü, meclisin yetkisine bırakılmıştır.
    Yargının bağımsız olması, görünüştedir.
    Seçme ve seçilme hakkı, yalnız erkeklere ait bir durumdur.
    Merkezi devlet yönetimi benimsenmiştir.
    İlk kurulan siyasi partidir.
    Halk partisi adı ile kurulmuş, daha sonra Cumhuriyet adını da almıştır.
    Müdafa-i Hukuk grubunun partileşmiş durumudur.
    Devrimleri gerçekleştiren partidir.
    Ekonomi de devletçiliği benimsemiştir.
    İlk muhalefet partisidir.
    Kurtuluş savaşı komutanlarınca kurtulmuştur.
    Dini, politikaya alet etmiştir.
    Ekonomide liberalizmi savunmuştur.
    Şeyh Sait ayaklanmasının çıkmasında etkili olmuştur.
    Takrir-i Sükun yasasına göre, 5 Haziran 1925 yılında kapatılmıştır.
    İngiltere ile Musul konusunda anlaşma sağlanamamıştı.
    Türk ordusu Musul’a doğru ilerlemekteydi.
    Doğuda Kürt ayrılıkçı hareketler başlamıştı.
    Bazı Kürt liderler tutuklandıysa da, Şeyh Sait ve ona bağlı olan kişiler Piran’da ayaklanma başlattılar.
    Ayaklanmada başarılı olmayan Fethi Bey hükümeti istifa etti.
    Yeni hükümeti İsmet Paşa kurdu.
    4 Mart 1925’te Takrir-i Sükun yasası çıkarıldı.
    İstiklal mahkemeleri kurulmuştur.
    Ayaklanma bastırılmıştır.
    Ayaklanmada etkisi görülen Terakkiperver Partisi kapatılmıştır.
    Musul elden çıkmıştır.
    Laik devlet düzenine karşı ilk büyük ayaklanma olmuştur.
    İkinci muhalefet partisidir.
    Mustafa Kemal’in isteği zerine Fethi Bey (12 Ağustos 1930) tarafından kuruldu.
    Ekonomide, liberalizmi savunmuştur.
    Serbest Cumhuriyet Partisi’nin kurulması ile, gericiler bu partiye girdi.
    Nakşibendi tarikatı, halkı düzene karşı kışkırtıyordu.
    Partinin, gericilerin denetimine girmesi ile parti, kurucuları tarafından kapatıldı.
    Buna tepki olarak, Nakşibendiler Menemende düzene karşı ayaklandılar.
    Ayaklanma kısa sürede bastırıldı.
    Laik düzenin koruyuculuğu, Mustafa Kemal’in kişiliğinde toplanmıştı.
    Suikast, girişim aşamasında kaldı.
    Suikkast girişimi sonucunda, ittihatçılık düşüncesi tamamen tasfiye edildi.
    Ulusal Kurtuluş savaşında aynı tarafta olanlar, bu olay ile yolları ayrıldı ve egemenlik mücadelesi yoğunlaştı.